الشيخ محمد الصادقي الطهراني

134

رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)

ولى ركوع در غير نماز به‌عنوان عبادت منصوص نداريم ، گرچه به‌نيت قربت مطلقه درست است . زيرا در آياتى مانند « و اذا قيل لهم اركعوا لا يركعون » ركوع هم امرى عمومى دارد كه شامل سجود نيز هست ، چنان‌كه سجود نيز چنان است كه « و ادخلوا الباب سجداً » و بالاخره هر يك با درجاتشان در اختصاص محضر اقدس ربانى است . احكام سجده مسأله‌ى 280 - دو سجده پس از برخاستن از ركوع از واجبات ركنى نماز است ، و هر يك جداگانه واجبى غير ركنى است و در نتيجه ترك هر دو و يا تكرار هر دو كم و يا زياد كردن ركن است و نماز را در هر صورت باطل مىكند . مسأله‌ى 281 - اصل ركنى سجده ، گزاردنِ پيشانى بر زمين است و بايد اضافه بر اين دو كف دستها و دو انگشت بزرگ پاها و يا اطراف آن‌ها و زانوها نيز روى زمين نهاده شوند ، و چه بهتر - كه منصوص نيز هست - بينى را نيز بر خاك نهى كه خود نشانه‌ى كمال خضوع در عبوديت است كه در اين معراج عظيم هم پيشانيت را به‌خاك مىنهى و هم بينىات را خاك‌مال مىكنى ، كه تو از خاكى و به‌همين خاك باز مىگردى و در تمامى ابعاد و حالات زندگيت بايستى در برابر آفريدگارت خاكسار باشى . مسأله‌ى 282 - ذكر سجود هم‌چون ذكر ركوع به‌همان تفصيلى كه براى ركوع گذشت واجب است جز آن‌كه به‌جاى « سبحان ربىالعظيم و بحمده » شايسته است « سُبْحانَ رَبّىَ الأعلى وَ بِحَمْدِه » بگويى كه اين‌جا جاى تعظيم و تسبيح براى رب اعلا است ، و حد اقلش گفتن يك سبحان‌اللَّه و يا هر ذكر ديگر است . كه با تكرار ذكر مثلًا سه يا هفت مرتبه يا بيشتر سبحان‌اللَّه گفتن ارزش ركوع يا سجودت را مضاعف مىكنى . مسأله‌ى 283 - تمامى واجبات ركوع - به‌جز اختصاصاتش - در حالت سجود نيز هست و اين‌جا واجب است ميان دو سجده درست و با طمأنينه بنشيند كه « مِنْها خَلَقْناكُمْ وَ فيها نُعيدُكُمْ وَ مِنْها نُخْرِجُكُمْ تارَةً أخْرى » به‌درستى عملى گردد ، كه « از خاك شما را برمىانگيزيم » و اين دو سجده - چنان‌كه گذشت - نقش واقعى و اديبانه‌اى از اين